Электр пеші.
Бұл электр пеші ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы тұрмыстық техниканың дамуын көрсетеді. Сол кезеңде мұндай пештер үй шаруасында кеңінен қолданылып, электр энергиясын пайдаланудың артуымен байланысты ас үй мәдениетінің өзгеруін айқындайды.
Электрическая печь.
Данная электрическая печь отражает развитие бытовой техники второй половины ХХ века. В тот период подобные печи широко использовались в домашнем хозяйстве и свидетельствуют об изменении культуры приготовления пищи, связанном с расширением использования электрической энергии.
Electric Oven.
This electric oven reflects the development of household appliances in the second half of the 20th century. During that period, such ovens were widely used in domestic settings and illustrate changes in cooking culture associated with the increasing use of electrical energy.
Сағат.
КСРО да жасалған үстел сағаты ағаш корпустағы Маяк, винтаж/антиквариат.
Часы
Настольные часы «Маяк», изготовленные в СССР, в деревянном корпусе. Винтаж/антиквариат.
Clock
“Mayak” table clock made in the USSR, with a wooden корпус. Vintage/antique item.
Есептегіш құрал (Шот)
Ағаш шот – XIX ғасырдағы қазақ халқының шаруашылық, сауда және білім беру жүйесін танытатын маңызды материалдық мәдени мұра.
Счётное устройство.
Деревянные счёты — важный памятник материальной культуры, отражающий хозяйственную деятельность, торговлю и систему образования казахского народа XIX века.
Calculating tool.
The wooden abacus is an important artifact of material culture that reflects the economic activity, trade, and educational system of the Kazakh people in the 19th century.
Электрлік үтік – матаны тегістеуге арналған тұрмыстық электр құрылғысы. Алғашқы үтіктер шойыннан жасалып, көмір немесе қыздырылған темір арқылы қыздырылған. ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында электр энергиясының тұрмыста кеңінен қолданылуына байланысты электрлік үтіктер пайда болды. 1900-жылдары алғашқы коммерциялық электр үтіктері шығарыла бастады. Кейінірек олардың құрылымы жетілдіріліп, термореттегіш (температура реттегіш), бу шығару жүйесі, табан жабынының жаңартылған түрлері енгізілді. ХХ ғасырдың ортасына қарай электрлік үтіктер тұрмыста кең таралған құралға айналды.
Электрический утюг – бытовой электрический прибор, предназначенный для разглаживания тканей. Первые утюги изготавливались из чугуна и нагревались с помощью горячих углей или раскалённого металлического вкладыша. В конце XIX – начале XX века, с широким распространением электричества в быту, появились электрические утюги. В 1900-х годах началось производство первых коммерческих электрических утюгов. Позднее их конструкция была усовершенствована: появились терморегуляторы, система подачи пара, обновлённые покрытия подошвы. К середине XX века электрические утюги стали широко распространённым бытовым прибором.
Electric Iron – a household electrical appliance designed for smoothing and pressing fabric.
The earliest irons were made of cast iron and were heated using hot coals or heated metal inserts. In the late 19th and early 20th centuries, with the widespread adoption of electricity in everyday life, electric irons began to appear. In the 1900s, the first commercial electric irons were produced. Later, their design was improved with the introduction of thermostats (temperature regulators), steam functions, and upgraded soleplate coatings. By the mid-20th century, electric irons had become a common household appliance.
Электронды есептегіш құрал – арифметикалық есептеулерді автоматты түрде орындауға арналған құрылғы. Есептеу құралдарының тарихы көне дәуірдегі қарапайым есепшоттардан бастау алады. ХХ ғасырдың ортасында ғылым мен техниканың дамуына байланысты механикалық есептегіштердің орнына электронды құрылғылар шығарыла бастады. Алғашқы электронды есептегіш құралдар вакуумдық шамдар мен транзисторлар негізінде жұмыс істеді. 1960–1970 жылдары ықшам әрі сенімді микросхемалардың пайда болуы электронды калькуляторлардың кең таралуына жол ашты. Олар өндіріс орындарында, ғылыми мекемелерде, бухгалтерия саласында және білім беру жүйесінде кеңінен қолданылды. Кеңес Одағы кезеңінде де түрлі маркалы электронды есептегіштер шығарылып, халық шаруашылығында пайдаланылды. Бұл құрылғылар есептеу жұмысын жеңілдетіп, уақытты үнемдеуге мүмкіндік берді.
Мәртебесі: музейлік экспонат.
Мерзімделуі: ХХ ғасыр (нақты үлгісіне байланысты).
Электронное счётное устройство – прибор, предназначенный для автоматического выполнения арифметических вычислений. История счётных устройств начинается с древних времён, когда использовались простейшие средства счёта, такие как счёты. В середине ХХ века с развитием науки и техники механические калькуляторы постепенно были заменены электронными приборами. Первые электронные счётные устройства работали на основе вакуумных ламп, затем транзисторов. В 1960–1970-е годы с появлением компактных и надёжных интегральных схем электронные калькуляторы получили широкое распространение. Они активно применялись в промышленности, научных учреждениях, бухгалтерии, торговле и системе образования. В советский период выпускались различные модели электронных счётных устройств, использовавшиеся в народном хозяйстве. Эти приборы значительно облегчали процесс вычислений и экономили время.
Статус: музейный экспонат.
Датировка: ХХ век (в зависимости от конкретной модели).
Electronic Calculating Device – a device designed to perform arithmetic calculations automatically. The history of calculating devices dates back to ancient times with simple counting tools such as the abacus. In the mid-20th century, with the development of science and technology, electronic devices gradually replaced mechanical calculators. The first electronic calculating devices operated using vacuum tubes and later transistors. In the 1960s–1970s, the invention of compact and reliable integrated circuits led to the widespread use of electronic calculators. They were broadly applied in industry, scientific institutions, accounting, trade, and education. During the Soviet period, various models of electronic calculating devices were produced and used in the national economy. These devices significantly simplified calculations and saved time.
Status: museum exhibit.
Dating: 20th century (depending on the specific model).
Керосинка (екі пілтелі)
Керосин шамы (екі пілтелі) тұрмыстық мақсатта қолданылған жарық беру құралы.
Шамның жоғарғы бөлігінде жарық пен жылуды біркелкі таратуға арналған торлы пеш пішіндес металл қоршауы (торы) орнатылған. Ішкі құрылымында екі цилиндрлі жану камерасы орналасқан, олардың әрқайсысына бір пілтеден орнатылып, керосин арқылы жану процесі жүзеге асады. Бүйір жағында керосин құюға арналған металл бұрандасы бар. Шам жарық көзі ретінде ғана емес, шағын жылу көзі ретінде де пайдаланылған. Пілте санына байланысты жарық мөлшері реттеліп отырған. Екі пілтелі керосин шамы электр жарығы дамымаған ауылдық аймақтарда кеңінен қолданылған.
Музей қорына жергілікті тұрғыннан қабылданған немесе этнографиялық жинақтау жұмыстары барысында алынған.
Мерзімделуі:
ХХ ғасырдың ортасы, 1950–1970 жылдар.
Керосиновая лампа (двухфитильная)
Двухфитильная керосиновая лампа, использовавшаяся в бытовых целях как источник освещения. В верхней части лампы установлена металлическая сетчатая конструкция в форме небольшой печи, предназначенная для равномерного распределения света и тепла. Внутри расположены две цилиндрические камеры сгорания, каждая из которых оснащена фитилём. Процесс горения осуществляется за счёт керосина. Сбоку имеется металлическая винтовая крышка для заливки керосина. Лампа использовалась не только как источник света, но и как небольшой источник тепла. Яркость регулировалась в зависимости от количества и положения фитилей. Двухфитильные керосиновые лампы широко применялись в сельской местности, где система электрического освещения была слабо развита.
Принята в фонд музея от местного жителя либо получена в ходе этнографических экспедиций.
Датировка: Середина ХХ века, 1950–1970-е годы.
Kerosene Lamp (Two-Wick)
A two-wick kerosene lamp used for household purposes as a source of light. The upper part of the lamp is fitted with a metal mesh structure shaped like a small stove, designed to distribute light and heat evenly. The internal structure contains two cylindrical combustion chambers, each equipped with a wick. The burning process is carried out using kerosene as fuel. On the side, there is a metal screw cap for filling the lamp with kerosene. The lamp was used not only as a source of light but also as a small source of heat. The brightness could be regulated depending on the number and adjustment of the wicks. Two-wick kerosene lamps were widely used in rural areas where electrical lighting systems were underdeveloped.
Accepted into the museum collection from a local resident or acquired during ethnographic fieldwork.
Dating: Mid-20th century, 1950–1970s.